جلسهی دموی نرمافزار تمام شده است. داشبورد زیبا بود، فرایند سرمایهگذاری روان بود و فروشنده با اطمینان گفت «سیستم کاملاً امن است». حالا شما باید تصمیم بگیرید. اما «کاملاً امن» قابل سنجش نیست. چیزی که قابل سنجش است، فهرستی از پرسشهای مشخص است که پاسخ هر کدام یا «بله، اینطور پیاده شده» است یا نیست.
امنیت سکوی تأمین مالی جمعی یعنی محافظت همزمان از چهار چیز: هویت کاربران، پول سرمایهگذاران، اسناد متقاضیان و درستی سوابق مالی. برای ارزیابی آن لازم نیست برنامهنویس باشید. کافی است بدانید کدام بندها را بپرسید و پاسخ قابل قبول چیست. این مقاله همان چکلیست است؛ برای هر بند هم توضیح میدهیم که پلتفرم تأمین مالی جمعی سپهر نوآوران رایکا چطور به آن پاسخ میدهد.
چرا امنیت در این سکوها با یک سایت معمولی فرق دارد؟
در یک فروشگاه اینترنتی، خطای امنیتی معمولاً به یک سفارش یا یک حساب محدود میماند. در سکوی تأمین مالی جمعی، کاربران پول خود را به طرحی میسپارند که هنوز اجرا نشده است. اعتماد سرمایهی اصلی کسبوکار شماست. نهاد ناظر هم از سکو انتظار دارد سوابق را دقیق و قابل پیگیری نگه دارد. برای آشنایی با این نقش نظارتی، مطلب نقش فرابورس در نظارت بر سکوهای تأمین مالی جمعی را بخوانید.
به همین دلیل، چکلیست زیر فقط به «هک نشدن» نگاه نمیکند. پایداری، ثبت درست رویدادها و غیرقابلتغییر بودن سوابق مالی هم بخشی از امنیت است.
چکلیست دهبندی ارزیابی امنیت
۱. ثبتنام و احراز هویت
بپرسید: آیا ثبتنام میتواند نیمهکاره رها شود و حساب ناقص بسازد؟ کد ملی در سمت سرور بررسی میشود یا فقط در مرورگر؟
پاسخ این پلتفرم: ثبتنام سه مرحلهای و اتمی است؛ یعنی یا کامل انجام میشود یا هیچ اثری باقی نمیگذارد. کد ملی در سرور اعتبارسنجی میشود، تأیید با کد یکبارمصرف سجام انجام میشود و رمز عبور باید قوی باشد. جزئیات این فرایند را در ثبتنام اتمی با سجام و ورود امن آوردهایم.
۲. ورود، نشستها و بازیابی رمز
بپرسید: نشست کاربر کجا نگهداری میشود؟ پیام خطای ورود نشان میدهد کدام بخش اشتباه بوده؟ بعد از تغییر رمز، دستگاههای دیگر هنوز وارد هستند؟
پاسخ این پلتفرم: ورود با کوکی httpOnly انجام میشود که اسکریپتهای صفحه به آن دسترسی ندارند. پیام خطای ورود خنثی است و به مهاجم نمیگوید نام کاربری درست بوده یا نه. بازیابی رمز با پیامک یکبارمصرف و سقف تعداد تلاش انجام میشود. با تغییر رمز، بازیابی رمز یا خروج، همهی نشستهای کاربر باطل میشوند.
۳. محدودیت تعداد درخواست
بپرسید: اگر کسی هزاران بار رمز را حدس بزند یا مدام کد پیامکی درخواست کند، چه اتفاقی میافتد؟ هزینهی پیامکها را چه کسی میدهد؟
پاسخ این پلتفرم: محدودیت درخواست به ازای هر IP، سقف روزانه برای کد یکبارمصرف و محدودیت ورود ناموفق فعال است. این سه لایه هم جلوی حدس رمز را میگیرند و هم جلوی هدر رفتن اعتبار پیامکی شما را.
۴. CORS و هدرهای امنیتی
بپرسید: کدام دامنهها اجازه دارند به API سکو درخواست بفرستند؟ هدرهای امنیتی مرورگر تنظیم شدهاند؟
پاسخ این پلتفرم: سیاست CORS و هدرهای امنیتی تنظیم شدهاند تا سایتهای ناشناس نتوانند از طرف کاربر واردشده درخواست بفرستند و مرورگر رفتارهای پرخطر را مسدود کند.
۵. پاکسازی HTML، دو بار
بپرسید: متنهایی که کاربر وارد میکند، مثل توضیح طرح یا نظر زیر طرح، چطور پاکسازی میشوند؟ فقط هنگام ذخیره یا هنگام نمایش هم؟
پاسخ این پلتفرم: HTML هم هنگام ذخیره و هم هنگام نمایش پاکسازی میشود. این دو لایه مهم است: اگر دادهای از مسیری غیرمعمول وارد پایگاه داده شود، لایهی دوم هنوز جلوی اجرای کد مخرب در مرورگر سرمایهگذار را میگیرد.
۶. آپلود کنترلشدهی اسناد
بپرسید: چه نوع فایلی پذیرفته میشود؟ نوع فایل از پسوند تشخیص داده میشود یا از محتوا؟ چه کسی میتواند اسناد شرکت را ببیند؟
پاسخ این پلتفرم: فقط PDF، JPEG و PNG تا ۵ مگابایت پذیرفته میشود. نوع فایل از محتوای آن تشخیص داده میشود، نه از نامش. فایلها با هدر nosniff و سیاست CSP ارائه میشوند. اسناد متقاضی فقط برای صاحب آن و مدیر سکو قابل مشاهده است.
۷. تابآوری در برابر قطعی سرویسها
بپرسید: اگر یکی از سرویسهای جانبی، مثلاً حافظهی موقت، قطع شود، کل سکو از کار میافتد؟
پاسخ این پلتفرم: سکو قطعی Redis را تحمل میکند و بعد از برگشت سرویس دوباره به آن وصل میشود. دسترسپذیری هم بخشی از امنیت است؛ سکویی که در روزهای پایانی جمعآوری وجوه از دسترس خارج شود، اعتماد را از دست میدهد.
۸. بررسی تنظیمات محیط
بپرسید: چه چیزی جلوی این را میگیرد که سکوی واقعی با تنظیمات آزمایشی درگاه پرداخت بالا بیاید؟
پاسخ این پلتفرم: هنگام راهاندازی، تنظیمات محیط بررسی میشود و حالت آزمایشی (sandbox) درگاه در محیط عملیاتی مجاز نیست. یک اشتباه ساده در پیکربندی نمیتواند به ثبت پرداختهای غیرواقعی برسد.
۹. لاگ بدون دادهی حساس
بپرسید: در لاگهای سرور چه چیزی ثبت میشود؟ کد ملی، شمارهی موبایل یا اطلاعات پرداخت هم آنجا هست؟
پاسخ این پلتفرم: دادهی شخصی و پرداختی در لاگها ثبت نمیشود. لاگ معمولاً در اختیار افراد بیشتری از تیم فنی و ابزارهای پایش قرار میگیرد؛ پس نباید به منبع نشت اطلاعات تبدیل شود.
۱۰. یکپارچگی دفتر کل
بپرسید: آیا ردیفهای مالی قابل ویرایش هستند؟ اصلاح یک اشتباه چطور ثبت میشود؟ کیف پول میانی وجود دارد؟
پاسخ این پلتفرم: ردیفهای دفتر کل هرگز ویرایش نمیشوند. بازپرداخت، پرداخت به متقاضی و اصلاحیه هر کدام بهصورت ردیف جدید، همراه با اطلاعات انتقال بانکی، ثبت میشوند. کیف پول میانی وجود ندارد و هر پرداخت مستقیم به دفتر کل همان طرح میرود. این موضوع را در دفتر کل غیرقابلتغییر در سکوی تأمین مالی جمعی مفصل بررسی کردهایم. برای ردیابی تصمیمهای مدیران هم مطلب پنل مدیریت و سابقهی تغییرات را ببینید.
پرسشهایی که باید از فروشنده بپرسید
چکلیست بالا به ویژگیها نگاه میکند. اما رفتار فروشنده هم نشانهی مهمی است. این پرسشها را در جلسهی بعدی مطرح کنید:
- آیا برای هر بند چکلیست میتوانید در محیط دمو نشان دهید که چطور کار میکند؟
- بعد از راهاندازی، بهروزرسانیهای امنیتی چطور به دست ما میرسد و پشتیبانی شامل چه چیزهایی است؟
- دادههای کاربران و سوابق مالی روی زیرساخت چه کسی نگهداری میشود؟
- اگر قوانین سرمایهگذاری تغییر کند، طرحهای قبلی هم تحت تأثیر قرار میگیرند؟
- برای الزامات امنیتی و فنی مجوز، چه مستنداتی در اختیار ما میگذارید؟
دربارهی پرسش آخر، الزامات دقیق را طبق دستورالعمل فعلی فرابورس بررسی کنید؛ این الزامات ممکن است تغییر کند. راهنمای کلی مسیر مجوز در مطلب نرمافزار تأمین مالی جمعی و مجوز فرابورس آمده است. اگر هنوز در مرحلهی مقایسهی گزینهها هستید، راهنمای انتخاب نرمافزار تأمین مالی جمعی هم کمکتان میکند.
امنیت فقط نرمافزار نیست
هیچ نرمافزاری بهتنهایی سکو را امن نمیکند. رمزهای قوی برای حسابهای مدیریتی، دسترسی محدود اعضای تیم، نگهداری امن کلیدهای درگاه و بررسی منظم صف پرداختها وظیفهی تیم عملیات شماست. نرمافزار خوب این کارها را سادهتر میکند و خطای انسانی را محدود میکند، اما جای فرایند را نمیگیرد.
یک لایهی کمتر دیدهشده هم قوانین سرمایهگذاری است. وقتی سقف سهم هر فرد یا حداقل مبلغ سرمایهگذاری در کد سمت سرور اعمال شود، کاربر نمیتواند با دستکاری فرم از آن عبور کند. در این پلتفرم قوانین نسخهبندی شدهاند و هر طرح به نسخهی زمان تأیید خود متصل میماند؛ توضیح کامل در قوانین نسخهبندیشده آمده است.
سوالات متداول
آیا مدیر غیرفنی میتواند امنیت نرمافزار را ارزیابی کند؟
بله، در سطح تصمیمگیری. با همین چکلیست میتوانید پاسخهای مبهم را از پاسخهای مشخص جدا کنید. برای بررسی عمیقتر، یک کارشناس امنیت مستقل را به جلسهی دمو دعوت کنید.
چرا پاکسازی HTML باید دو بار انجام شود؟
چون داده ممکن است از مسیرهای مختلف وارد پایگاه داده شود. پاکسازی هنگام نمایش، لایهی دفاعی دوم است و از سرمایهگذاری که صفحه را باز میکند محافظت میکند.
اگر در دفتر کل اشتباهی ثبت شود، چطور اصلاح میشود؟
ردیف اشتباه ویرایش یا حذف نمیشود. مدیر یک ردیف اصلاحیهی جدید با اطلاعات انتقال بانکی ثبت میکند. به این ترتیب، هم اشتباه و هم اصلاح آن در سابقه باقی میماند.
لاگ نگرفتن از دادهی شخصی، عیبیابی را سخت نمیکند؟
خیر. برای عیبیابی، شناسهی رویداد و وضعیت آن کافی است. کد ملی یا اطلاعات پرداخت برای پیدا کردن خطا لازم نیست و حضور آن در لاگ فقط ریسک ایجاد میکند.
چکلیست را روی نسخهی واقعی امتحان کنید
بهترین راه ارزیابی، دیدن پاسخ هر بند روی یک نسخهی در حال کار است. نرمافزار آماده تأمین مالی جمعی سپهر نوآوران رایکا را با همین ده بند بسنجید. برای درخواست دمو یا مشاوره، از صفحهی تماس با ما در ارتباط باشید یا با شمارهی ۰۹۳۵ ۲۲۵ ۲۹۲۳ تماس بگیرید.




دیدگاه خود را بنویسید